Sonderkommando groepen.

Sonderkommandos, bijzondere commandogroepen die o.a.werkzaam waren in bijvoorbeeld gevangen en of concentratiekampen, om de lijken te vernietigen die uit de gaskamers kwamen, en daarmee het bewijs van de gruweldaden van de nazi’s.
Eigenlijk was het, het vernietigen van de vijanden van het Duitse volk onder Nazi bewind.
De leden waren meestal aangewezen gevangenen die er goed en sterk uitzagen, die ervoor moesten zorgen om de dode mede gevangenen te vernietigen en op te ruimen, zodat er niets overbleef van deze weerzinwekkende en verschrikkelijke daden.
Aanvankelijk werden de leden van deze Sonderkommandos, zelf ook na een volbrachte opdracht vergast en vernietigd, ook al om zodoende bewijzen uit de weg te ruimen.
Maar het werd steeds moeilijker om gaandeweg de oorlog, steeds weer nieuwe leden aan te wijzen, zodat de latere leden met goed voedsel in leven werden gehouden, om hun macabere werkzaamheden te kunnen volbrengen.
Keuze hadden de leden niet, bij weigering of onvoldoende medewerking stond hun hetzelfde lot te wachten, overleven was ondanks alle ellende hun doel.
Toch heeft dat maar weinigen geholpen, het uiteindelijke lot bleef ook de meesten hunner, op een enkele uitzondering na, niet bespaart.
Vernietiging bestond uit verbranden van de lijken in de verbrandingsovens, maar eerst werden door de Arbeitsgruppen, alle bruikbare delen verzameld, gouden tanden werden uitgebroken, lange haren afgeknipt, en kleren als die zich nog aan het lichaam bevonden werden verzamelt en gesorteerd.
Mochten er na verbranding, toch nog resten overblijven zoals beenderen, dan werden die in een speciale daarvoor ontworpen machine geworpen om gebroken en vermalen te worden tot kleinere stukken, om opnieuw verbrand te kunnen worden, enkel om maar zoveel mogelijk bewijs te verdonkeremanen.
De Sonderkommandos en Arbeitsgruppen die met deze werkzaamheden waren belast, waren meestal ondergebracht in een speciale barak, om zo de kontakten met andere kampbewoners en de daarmee gepaard gaande gesprekken zoveel mogelijk tegen te gaan.
Mede daardoor hadden zij een redelijk beschermde status, tenminste zolang zij voldeden aan de wensen van de Nazi’s. Wanneer zij in verzet kwamen, of ook maar even aarzelden, of tegen hun werk protesteerden, wachtte hun onmiddellijke liquidatie en vernietiging.
Ook hebben velen al tijdens hun gevangenschap zelfmoord gepleegd, omdat zij het psychisch niet meer konden volbrengen.
Van al diegenen, die het toch overleefd hebben, kwam na de oorlog de deceptie, aanvankelijk werden zij voor medeplichtigen aangezien, totdat de geallieerden erachter kwamen hoe het zich daadwerkelijk had afgespeeld. Toch zijn de meeste overlevenden gestorven door zelfmoord, of zijn opgenomen in een psychiatrisch instituut waar ook zelfmoord veel voorkwam. Een enkeling kwam tot gesprek, en mede daardoor zijn deze wandaden niet anoniem in vergetelheid geraakt en verdwenen.
Eigenlijk kwam bij het proces tegen Adolf Eichman in 1961 pas eerst duidelijk naar buiten, wat er zich allemaal had afgespeeld. Daarvoor was het wel min of meer bekend, maar werd meer als te gruwelijk en te incidenteel ervaren.

Maar Sonderkommandogroepen kwamen niet enkel in de kampen voor, ook buiten de kampen waren zij actief.
Ook in vele voormalige, en op het eind van de oorlog in de ontruimde kampen moesten zij al hun macabere werkzaamheden uitvoeren. Dat was zo nog erger, daar moesten zij alle massagraven openen, om de daar aanwezige lijken alsnog verbranden.
Dat gebeurde zo ongeveer vanaf de zomer van 1943, vanaf die tijd werden alle massagraven met vermoorde Joden, politieke gevangenen, Zigeuners en andere slachtoffers geopend en alsnog in verrijdbare of ter plekke gebouwde ovens verbrand.
De as werd in de wijde omgeving verstrooid of in kuilen gedeponeerd.
De meeste slachtoffers waren gevallen in de veldtochten tegen Rusland, daar werden zonder aanzien, vele honderdduizenden doodgeschoten, meest burgers en Joden, waarvan de meesten in massagraven in bossen werden gedumpt, of in de kloven van een eventuele bergachtige omgeving.
De beruchtste was Sonderkommando 1005, onder leiding van Paul Blobel.
Hij liet alle werkzaamheden meestal uitvoeren door Joden en gevangenen, die na gedane arbeid, zelf ook als laatste vermoord en op de brandstapel terecht kwamen.
Al in januari 1942 werd Paul Blobel als SS Standartenfuhrer belast met het oplossen van het probleem, welke de massagraven zouden kunnen worden na een eventueel verloren oorlog. Van wie het bevel kwam, is niet helemaal duidelijk, genoemd worden de chef van de Gestapo Heinrich Muller, maar ook Reinhard Heydrich en of Heinrich Himmler worden genoemd.
Vast staat in ieder geval, dat in de hoogste Nazi kringen de massagraven als een ernstige belasting werd gezien, en men ook al speelde met de gedachte van het verliezen van de oorlog.
Paul Blobel, had er zelf persoonlijk ook alle belang bij, dat bewijzen zoveel als mogelijk werden uitgewist.
Hijzelf was kommandant geweest binnen het Sonderkommando 4a, van een der beruchtste Einsatsgruppen, die verantwoordelijk was voor de moord op meer dan 60.000 mensen, waaronder de massamoord op de Joden in Babi Yar bij Kiev, daar werden 10 dagen na de inname van de stad door de Wehrmacht, meer als 33.700 joden aan de rand van de stad in een kloof doodgeschoten.
Zo moesten zij op de grond gaan liggen, dicht tegen elkaar aan, en werden zij doodgeschoten. De volgende laag moest er dwars op gaan liggen, en zo laag voor laag.
Tot slot werden er springladingen aangebracht, om de eventuele overlevenden en de doden onherkenbaar te verminken, maar ook om de kloof deels te laten instorten, om zodoende zoveel mogelijk sporen te verbergen.

Het was Paul Blobel, die begin juni 1943 in het kamp Janowska aan het experimenteren ging, om een zo efficiënt mogelijk systeem te ontwikkelen voor de gruwelijke werkzaamheden, die de Sonderkommandos moesten uitvoeren. Er zijn Sonderkommandos die uit wel 120 personen bestonden, Joden en gevangenen.
Zo werden er mobiele verbrandingsovens ontwikkeld, maar ook werden terplekke technieken ontwikkeld om een zo efficiënt mogelijke wijze lijken te verbranden zonder dat er veel overblijfselen over bleven, geëxperimenteerd werd er met benzine, teer of andere brandbare materialen, machines die de lijken uit de graven konden trekken, machines die grotere beenderen en botresten versplinteren konden.
Stapels van soms tot wel 2.000 lijken, waren geen uitzondering, ongelooflijk in onze tijd, maar als er een massagraf geopend werd, met soms wel 33.000 lijken zoals bij Babi Yar, dan zijn dit geen uitzonderingen, hoe erg ook.
Deze experimenten zorgden ervoor, dat de latere Sonderkommandos een manier hadden voor het vernietiging van bewijzen.
In Lemberg was men 5 maanden werkzaam, om bewijzen uit te wissen, maar dat had ook te maken met het feit, dat aldaar executies gewoon doorgingen, en er geen eind kwam de aanvoer van lijken.
Zoals gezegd in de zomer van 1943 werden er verschillende mobiele Sonderkommandos in het leven geroepen, die vooral werkzaam waren in Oost Europa met name in de Oekraine en Wit Rusland, om daar systematisch de massagraven op te ruimen.
Eind september begon de ontruiming van het massagraf van Babi Yar met 33.700 lijken door het Sonderkommando 1005, en een maand later in Maly Trostinec bij de stad Minsk door het Sonderkommando 1005-mitte met de verwijdering van ca. 40.000 lijken en de vernietiging daarvan.
Deze Sonderkommandos werkten onder grote tijdsdruk, omdat de Nazi’s rekening hielden dat voor hun de oorlog verloren was, en het oprukkende Russische Rode leger steeds dichter bij kwam. Het gebeurde maar al te vaak, dat het Russische leger de rokende restanten ontdekten bij hun opmars richting Berlijn. Ook de machinerieën stonden nog vaak ter plekke, omdat vervoer daarvoor ontbrak. Als een “Enterdungsaktion” afgesloten werd, dan werden standaard alle medewerkers doodgeschoten en ook vernietigd door de bewakers.
Vaak was het begin van zo’n terechtstelling een teken om massaal proberen te ontvluchten in de hoop het er levend af te brengen, maar veelal was dat achteraf een reden om op de papieren officieel te kunnen vermelden, op de vlucht doodgeschoten.
Voorzichtige cijfers spreken van het verbranden en vernietigen van meer dan 1 miljoen lijken.
Paul Blobel is opgepakt, en tijdens zijn proces voor het Militair Tribunaal in Neurenberg in februari 1948 verklaarde hij niet schuldig te zijn, maar werd op 10 april 1948 toch schuldig bevonden en tot de doodstraf veroordeeld.
Hij toonde geen enkel berouw, toonde enkel medeleven met de mensen die de opdrachten hadden moeten uitvoeren, niet met de slachtoffers en ook niet met de gevangenen en Joden die de daadwerkelijke uitvoering verplicht werden zonder keus.
Wel blijkt na de oorlog, dat Paul Blobel enkele maanden met ziekte verlof was gestuurd, dat had te maken met zijn overmatig alcohol gebruik, schijnbaar grepen de werkzaamheden hem toch wel aan, enerzijds overtuigd van zijn doen en laten, maar anderzijds toch de emotionele gevolgen daarvan niet aan te kunnen.
Hijzelf vond tijdens zijn proces, dat zijn discipline en trouw hem nu tot de galg gebracht had.
Op 7 juni 1951 werd in Landsberg Am Lech in het Duitse Beieren het vonnis voltrokken, d.m.v. ophanging, Paul Blobel een voormalig architect werd 57 jaar oud.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: