Demmin, een schitterende Hanzestad, met een treurig verleden.

Demmin, een prachtige Hanzestad in de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern in het voormalige Oost Duitsland.
Een stadje waar de gebouwen laten zien, dat het verleden een glorievolle periode was.
Het Hanzeverbond waarvan het ooit lid was, was een machtige organisatie.

In 1945 had het ca. 15.000 inwoners, en in 2009 was het inwoneraantal teruggelopen tot ca. 12.500 inwoners, het is omgeven door enkele rivieren, de Peene, Tollense en de Trebel.

Het is eind April 1945, als de laatste soldaten van de Duitse Wehrmacht de stad verlaten, omdat het Russische Rode leger de stad snel nadert in zijn niet te stuiten opmars richting Berlijn de hoofdstad van Nazi Duitsland.

De Russen denken enkele uren nodig te hebben, om dat stadje in te nemen, en voert de plannen uit van hun commandant maarschalk Rokossovski. Aanvankelijk lijkt dat te lukken, de witte vlag wappert al vanaf de kerktoren.

Hoe anders is de werkelijkheid, de terugtrekkende Duitse troepen bliezen namelijk alle bruggen op over de rivieren, bij hun terugtocht, daarmee de ca. 15.000 inwoners van Demmin als ratten in de val achterlatend, want over de enige vluchtweg die overblijft, trekken de Russische soldaten binnen, voorafgaand door ca. 10.000 vluchtelingen, ook al vluchtend voor het Russische leger, waarvoor men door allerlei verhalen en geruchten gruwelijk bang was, en terecht bleek achteraf, en in paniek huis en haard hebben verlaten.

Op een redelijk klein oppervlak, bevinden zich ca. 25.000 mensen, doodsbenauwd voor het Rode Leger.

Een angst die hun jarenlang ingegoten is door de Nazi propaganda, en de verhalen van vluchtelingen voor het Rode Leger doorverteld.

Niet geheel ten onrechte overigens, want de haat van de Russen aan de Duitsers, lag ten grondslag aan de haat van de Duitsers aan de Russen, en de misdaden door de Duitsers bedreven aan het front tegen de Russische soldaten, maar ook aan de plaatselijke bevolking bij hun opmars naar Moskou, waarbij vrouwen en kinderen evenmin gespaard bleven.

En nu kwamen de Russen eraan, en de bevolking van Demmin kon geen kant op doordat de bruggen opgeblazen waren evenals de twee spoorbruggen.

Ook de wegen die nog enigszins begaanbaar waren zaten verstopt door de vluchtelingen, en de Russische tanks, die in de straten van Demmin niet konden keren, en noodgedwongen moesten wachten op Genietroepen, die noodvoorzieningen moesten treffen voor de opgeblazen bruggen.

De Russische troepen waar men zo bang voor was, doorzochten de huizen op zoek naar drank en vrouwen, en vonden die in overvloed, en verkrachten iedereen die zij in de vingers kregen, en bij gebrek aan voldoende vrouwen, verkrachten zij sommigen meerdere malen, soms voor het oog van de gehele familie, kinderen incluis.

Sommigen inwoners wachten hun lot niet af, en vluchten richting de rivier en plegen zelfmoord door in het water te springen, om zo hun vreselijk lot te ontlopen.

Als dan op 1 mei 1945, de dag van de arbeid, enkele fanatieke nazis vanaf de kerktoren de Russische militairen beschieten, handelt de Russische commandant volgens het oorlogsrecht, en dan breekt de hel pas echt los in Demmin.

Volgens de officiele lezing, gaat Demmin in vlammen op, en kiezen velen de dood.
Maar dat is een lezing die is opgesteld in 1990 toen Demmin 850 jaar Hanzestad vierde, en de muur al wel gevallen was, maar de DDR nog niet.
Dat duurde nog tot eind 1990, dus die officiele lezing is mede geschreven onder Sovjet regie.
In 1990 en 1991 werden de grafzerken van de omgekomen burgers blootgelegd, dat wil zeggen onkruid en wilde plantengroei werden verwijderd en de zerken verwoest.

Het Heimatmuseum toonde tot voor kort, een wehrmachthelm, een gasmasker enkele overlijdensadvertenties en enkele foto’s, en noemt 30 april 1945 de bevrijding van het fascisme, maar vergat dat er andere bezetters voor in de plaats kwamen.

De geest van bezetting was dus nog duidelijk aanwezig, ook werd er weinig of geen onderzoek gedaan naar de gebeurtenissen aan het eind van de oorlog, bang als men was voor de nieuwe bezetters..

Dinsdag 1 mei en woensdag 2 mei, verkiezen velen in Demmin vrijwillig voor de dood, complete gezinnen lopen het water in en verdrinken, en diegene die niet in staat zijn om voor de verdrinkingsdood te kiezen, hangen zich op of snijden zich de polsen door.

Verschillende lezingen doen de ronde, de angst voor de Russen was aanwezig, en terecht was men daarvoor bang, niet in het minst door het gerucht dat de plaatselijke Apotheker enkele Russische officieren zou hebben gedood met vergiftigde wijn.

Aannemelijker is, dat die officieren op hun rooftocht de wijn hebben gevonden, welke de apotheker had gebruikt om zelfmoord te plegen.

Vast staat in elk geval wel, dat op 1 mei ca. 22 Russische militairen zijn omgekomen, maar zeker ook door de beschietingen vanaf de kerktoren. En ook de brand die in de stad ontstond, ook daarover tegenstrijdige berichten. Vast staat in elk geval, dat de stad 3 dagen lang brandde, mogelijk door het beschieten vanaf de kerktoren, of dat Russische militairen de stad in de brand gestoken hebben als represaille. Ook werd gezegd dat de soldaten verhinderden dat het vuur gedoofd werd, maar anderen beweren dat, dat onzin was, de waterleidingen waren volkomen stuk, en gaf daarom geen water.

Na de capitulatie op 8 mei 1945, nemen de zelfmoorden af, nu zijn er in het gehele oostelijke front vele zelfmoorden geweest, maar waarom er zo’n groot aantal in zulk een korte periode zijn gepleegd, daar is nimmer goed gedegen onderzoek naar gedaan.

Het juiste aantal loopt ook uiteen, aantallen van 800 tot 2000 worden genoemd, maar algemeen gaat men uit van 825 geregistreerde zelfdodingen, en later is dat bijgesteld tot 900 personen.

Ook het gebrek aan weerbare mannen was duidelijk voelbaar, zij waren immers in het leger, krijgsgevangen of gesneuveld, en de mannen die er waren, waren ziek of oud.

Verschillende overlevenden, hebben hun verhaal verteld, en ook al lopen de getuigenissen uiteen, kinderen in die dagen, zagen de lijken voorbij drijven in de rivier, zagen de lijken in de bomen hangen, of zagen de lijken op de grond, badend in het bloed van doorgesneden polsen. Het moet schokkend geweest zijn, en de beelden zijn zij nimmer kwijtgeraakt.

Een vrouw verteld haar verhaal 50 jaar later, zij is de enige die overbleef, 2 broers en een zus kwamen om doordat haar moeder hun polsen doorsneed, haar werden ook de polsen doorgesneden, maar zij overleefde als door een wonder. Haar moeder probeert zich tot 3 keer toe op te hangen, en als het haar eindelijk bijna lukt, snijden Russische soldaten haar op het nippertje los, en verkrachten haar meerdere keren.

Ook zij overleefd, en ziet haar enig overgebleven kind 1 maand later weer terug.

Als dat kind volwassen is, verteld haar moeder haar verhaal.

Het aantal zelfdodingen namen zulke dramatische vormen aan, dat de Russische soldaten zelf maatregelen moesten nemen, om de inwoners tegen zich zelf te beschermen.
Hun werd verboden om op rooftocht te gaan naar goederen, drank of vrouwen.

Mogelijk op 3 mei 1945 of kort daarna verordonneerde de Russische opperbevelhebber strikte discipline anders zou streng opgetreden worden.

Ongeveer 20 militairen konden de verleiding niet weerstaan, en werden door de militaire tuchtraad geexecuteerd omdat zij de bevelen niet hadden opgevold.

Op last van Stalin persoonlijk, werd er na de oorlog een torenhoge obelisk met de Rode Ster geplaatst tussen de ruines, mogelijk meer voor de omgekomen Russen dan voor de burgerslachtoffers. De geschiedenis stond meer in het teken van het glorieuze Rode Leger, en zijn leider Stalin.
Stalin die door zijn beleid nog meer mensen over de kling heeft gejaagd dan Hitler, en die in 2008 nog werd uitgeroepen tot grootste Rus aller tijden.

Pas in december 1994 is dat monument afgebroken na toestemming van de Duitse regering en een Russische militaire delegatie. Tot 1 mei 1990 is er steeds door het Russische leger een parade gehouden rond de obelisk en de Russische militaire begraafplaats, maar met de val van de DDR en mede de hereniging van Oost en West Duitsland kwam daar een einde aan.

Nu zijn er meerdere collectieve zelfmoorden bekend, de bekendste is die van de sekte De tempel van het volk, met hun leider Jim Jones, welke secte was opgericht in 1973. Deze groep pleegde in de oerwouden van Guyana collectief zelfmoord. Hun leider Jim Jones dwong hen cyaankali in te nemen, bij weigering zou hij hen dood schieten. In totaal kwamen 912 mensen om door zelfmoord, al dan niet vrijwillig op 19 november 1978.

Ook in Californie pleegden leden van een sekte zelfmoord. Deze sekte runde een bloeiend bedrijf, voor het ontwerpen van internetpagina’s. Toen de Hale Bopp komeet zich aandiende, was de sekte van mening om weer terug te keren naar hun Hemels Koningrijk. In een periode van enkele dagen, benamen de leden zich groepsgewijs van het leven, geholpen door de leden van de volgende groep door middel van drugs. Ieder had een koffer met kleding etc. bij zich, en een biljet van $5,-. In totaal vond de politie 39 personen, 21 vrouwen en 18 mannen in een luxe villa in San Diego Calfornie , in maart 1997.

Ook een sekte in Zwitserland, de Zonnetempelsekte pleegde collectief zelfmoord in 1994. Die collectieve zelfmoord, was in elk geval niet voor iedereen een vrijwillige keuze voor de dood. Sommigen zijn gevonden met kogelwonden, waaronder in elk geval de kinderen. Op 5 oktober 1994 werden in het dorp Cheiry 23 verkoolde lijken gevonden, zij waren vergiftigd en sommigen vertoonden schotwonden, daarbij waren kinderen. Ook op 5 oktober werden in Granges sur Salvan 25 stoffelijke resten gevonden, waaronder de sekteleiders Joseph di Manbro en Luc Jouret. Maar ook bij Montreal in Canada kwamen op 5 oktober 1994 nog eens 5 mensen van de Zonnetempelsekte om het leven, zij werden gevonden nadat een boerderijbrand was geblust.
Terwijl in Frankrijk op 23 december 1995 in Vercors nog eens 16 mensen omkwamen door brand, ook zij behoorden tot de Zonnetempelsecte.

Anton Heijmerikx

2 gedachten over “Demmin, een schitterende Hanzestad, met een treurig verleden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: